Toksyna botulinowa typu A

Nie każda toksyna botulinowa to Botox. Istnieje wiele preparatów toksyny botulinowej typu A używanych w medycynie estetycznej, np. Bocouture, Azzalure, Vistabel czy właśnie Botox, którego nazwa stała się synonimem nazwy zabiegu. Stąd wiele osób, mimo, że zabieg miały wykonany innym preparatem, może twierdzić, że ma zrobiony botox.
Codzienna aktywność mimiczna twarzy związana z wyrażaniem emocji (śmiech, gniew, zdziwienie) czy charakterem wykonywanej pracy (skupienie, praca przed monitorem komputera, długotrwałe przebywanie na słońcu), powoduje, że pracujące mięśnie wywołują powstawanie zmarszczek na skórze. Początkowo zmarszczki te znikają wraz z rozluźnieniem mięśni je wywołujących. Jednak z czasem ulegają utrwaleniu i pogłębieniu. W efekcie pojawiają się tzw. kurze łapki wokół oczu, lwie zmarszczki, zmarszczki poprzeczne czoła czy zmarszczki palacza. Aktywność mięśni mimicznych twarzy związana jest z istnieniem płytki motorycznej, czyli miejsca gdzie impulsy z nerwu są przekazywane do mięśnia, czego efektem jest jego skurcz, a w następstwie zmarszczenie skóry nad tym mięśniem. Działanie toksyny botulinowej polega na blokowaniu tego połączenia nerwowo-mięśniowego. Blokada trwa dopóki organizm nie wytworzy nowej płytki motorycznej i mięsień nie wznowi swojej pracy. Ten mechanizm powoduje, że działanie toksyny botulinowej jest ograniczone w czasie, zazwyczaj do 4-8 miesięcy i zabieg należy powtarzać.
Po zabiegu skóra może być lekko obrzęknięta i zaczerwieniona. Przez co najmniej 4 godziny od podania toksyny nie wolno się kłaść ani pochylać. Przez dobę nie wolno też masować miejsc wstrzyknięcia preparatu. Przez 24 godziny od zabiegu nie wolno latać samolotem ani nurkować (w tym korzystać z basenu). Przez 3 dni nie należy korzystać z sauny, opalać się na słońcu i w solarium. Podczas demakijażu i mycia twarzy w dniu zabiegu należy starać się nie uciskać miejsc podania toksyny. Z makijażem najlepiej poczekać do następnego dnia.
Efekt wstrzyknięcia toksyny botulinowej nie jest natychmiastowy. Pierwsze rezultaty można zauważyć po 3-4 dniach, natomiast pełne po ok. 14 dniach. W związku z tym, po 14 dniach od zabiegu, planujemy wizytę kontrolną w celu oceny efektu zabiegu i dokonania ewentualnej korekty.


Zarejestrowane wskazania do zastosowania toksyny botulinowej typu A:

  • zmarszczki pionowe między brwiami (lwie zmarszczki)
  • zmarszczki wokół oczu (kurze łapki)
  • zmarszczki poprzeczne czoła

Poza zarejestrowanymi wskazaniami toksynę botulinową stosuje się w leczeniu:

  • zmarszczek nosa (królicze zmarszczki)
  • linii marionetki
  • zmarszczek palacza
  • brukowanej brody
  • bruksizmu.

Główne przeciwwskazania do zabiegu z użyciem toksyny botulinowej:

  • ciąża
  • karmienie piersią
  • wiek poniżej 18 lat
  • nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu
  • uogólnione zaburzenia czynności mięśniowej (np. myasthenia gravis, zespół Lamberta-Eatona)
  • infekcja lub stan zapalny w miejscu planowanego wstrzyknięcia toksyny botulinowej
  • zaburzenia połykania lub zachłyśnięcie w wywiadzie
  • stosowanie antybiotyków z grupy aminoglikozydów, spektynomycyny lub innymi leków wpływających na przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe
  • choroby nowotworowe
  • choroby autoimmunologiczne.

Zabieg z użyciem toksyny botulinowej, jak każdy zabieg, niesie za sobą ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i powikłań. Występują one rzadko, ale trzeba się z nimi liczyć. Jedną z głównych przyczyn powikłań jest niestosowanie się do zaleceń w zakresie postępowania po zabiegu. W naszej praktyce dotychczas nie zarejestrowaliśmy powikłań po zastosowaniu toksyny botulinowej.
Najczęstsze działania niepożądane:

  • bolesność i zaczerwienienie, a niekiedy obrzęk i zasinienie w miejscu wstrzyknięcia
  • świąd i mrowienie w okolicy podania toksyny
  • przejściowe zaburzenia czucia
  • zwolnienie reakcji źrenic na światło
  • objawy rzekomogrypowe w tym nudności i bóle głowy
  • wstrząs anafilatyczny, reakcje alergiczne
  • przejściowe bóle głowy

Najczęstsze powikłania (ustępujące samoistnie w związku z ograniczonym czasem działania toksyny botulinowej):

  • obniżenie i opadnięcie powieki
  • podwójne widzenie
  • przetrwałe bóle głowy.